"Torna-me ma chamba"

 
E be ne sabe un autre, té, que ma granda mair, la... la memet Maria aquí m'aviá apres. Quò era 'na istoera de... d'un òme d'una... e d'una femna que vivien dins la forest. E l'òme tota la jornada copava daus aubres e tot aquò , e la femna restava a la maison, sabe pas, fasiá daus  fagòts, ela, io crese e... fasiá la cosina. Mas l'òme braconava maitot. E un jorn aviá trapat 'na lebre. E disset a sa femna:
- Visa, femna, se-ditz, te... te pòrte qui 'na genta lebre. Tu vas  la me far coser e pi... aurai aitau un bon disnar.
- E, se vòles, se-ditz la femna.
Quò fai que se botet de ‘corjar la lebre, la copet a bocins e la fasiá fricassar. Mas quò sentiá bon, filh de garça, quo sentiá bon.
- A, se-ditz la fenna, mon òme, se-ditz, es pas enquera aquí. Io vau me minjar un pitit bocin, juste per tastar.
E... n'en prenguet un pitit bocin. Mas quò es que... la lebre era bien bona.
- Ò, se-ditz, mon òme zo coneitrà pas, se-ditz. Vau ne minjar un autre pitit bocin.
E ne minja un autre. E un troisieme, un quatrieme. Mas tot d'un còp, se rendet compte que... n'en restava pus.
- A, se-ditz, mon diu, se-ditz, es que... mon òme que vai tornar, e a trabalhat tota sa matinada, e que io... ai 'cha... ai ‘chabat la lebre. Mas qué vai dire ? A, se-ditz, vai... vai se faschar. Chau be... que tròbe quauqua res de mai, sabe pas coma vau far.
Ei-quí que.., prenguet un coteu, e s'en anet dins la forest.
E te
viguet mas n'òme qu'era montat ‘mont naut, sur un rove, que recurava lo rove.
- Ò,.. se-ditz la femna. Espera, se-ditz. Io vau li montar, e...  vau li copar una chamba.
Ei-la quí que monta dins lo rove e... emb son grand coteu, e còpa una chamba, e s'en tòrna. E se despecha de... de la far coser, quò fai que quante son òme tornet per minjar, sa femna li balhet... de la vianda. Quò era la ... la chamba de l'autre, mas li faguet creire que quò era de la lebre. Sabe pas si zo creguet bien per çò que los ò sabe pas si eran los mesmas... Afen. E... se... l'òme disset a sa femna:
- Es bien bona, la lebre.
E... l'aprep-regjorn, s'en tornet, trabalhar. E lo ser, era crebat, quante rentret, aviá mau dins los reins, avií mau dins las espanlas. Quò fai que se coiget d'abora. Mas dins la nueit, podiá pas durmir. Auviá totjorn quauqua res: un bruch, e li semblava que... que quò era quauqu'un que disiá:
- Tòrna-me ma chamba, torna-me ma chamba.
E totjorn, e tota la nueit.
- A, disset a sa femna, visa, se-ditz. Quò deu estre lo chavan que... qu' es ‘mont naut sus la chaminada, se-ditz, leva-te, fai-lo corre que... .: pòde pas durmir e que deman matin chau que tòrne trabalhar.
- À, se-ditz sa femna, se vòles, se-ditz. Vau ‘nar essaiar de lo far
partir. Mas la femna aviá be auvit, ela, sabiá be que quò era pas lo chavan. Sabiá be que quò era l'autre, l'òme e... a qui aviá copat una chamba. A... afen, tota la nueit, tota la nueit, quò siguet La... la serenada. Tòrna-me ma chamba, tòrna-me ma chamba.
Mas lo... lo lendeman matin , l'òme que... qu'aviá copat dau boes aquí tota sa jornada, era... aviá pas pogut durmir, era bien fatigat. Mas... tanpis. Tornet partir au trabalh. E lo ser, la nueit que venguet, quò era totjorn parer. Tota la nueit :
- Tòrna-me ma chamba, tòrna-me ma chamba.
Afen... el... e los jorns passaven, las sematnas passaven, tota la nueit, tota las nueits, quo era totjorn la mesma chançon.
- A... visa, se-ditz l'òme a sa femna, se-ditz. Io pòde pus restar aquí dins aquela maison, se-ditz; 'nam demenajar.'nam nar abitar alhors e... per çò que io pòde pas durmir aqui, tota la nueit, tota las nueits, i a lo chavan sus la chaminada e pas moien de lo far partir.
Quò fai que masseren tota lor... lor Sant-Frusquin, avian pas gran chausa, eren pas bien riches, aquel monde e [...]. S'en aneren un pauc pus luenh. Te troberen quí una autra maison. E... quante dreibigueren la pòrta, ilhs, cresián bien que la maison era, era... voida, per ç. que, tot autorn, i aviá de las romecs, de las entruses, e tot aquò. Mas, quante drubigueren la pòrta, te troberen n'òme qu'era sitat qui sur una chagreda, o sur una caissa, sabe pas, sur un bilhon de boes, e... que se lavava los pes dins ‘na bassina.
- E... diguet l'òme, l'òme aquí lo... à sa femna, disseren, mas, monsur, qué fasetz aquí ? Setz pas... Quò es pas vòstra maison.
- E non, se-ditz.
- E be, chaudrà vos en anar, per çò que nautres vendrem abitar aquí.
- O, se-ditz, mas io sei en tren de me lavar los pes, e io m'en anirai quante mos pes siran lavats. E si vos voletz... si voletz que m'en  ane, chau que vòstra femna me... me lave los pes; me lave las... las chambas.
- E be, se-ditz la femna, si voletz.
E... sabe pas si.., sabetz pas coma, coma òm fai dins nòstras campanhas per... per nos lavar los pes. Eu... botam un pauc d'aiga au fons de la bassina e pi... to... trossam aitau las... las chambas dau pantalon. Mas se, n'avia mas un pe dins la... dins la bassina. Quò fai que la femna se bota d-a genolhs e çomença a li lavar sa chamba quí. E quante la li... la li aguet lavada, la li essu... la li essuguet, e pi li disset:
- E be, balha-me l'autra, aura.
E pi... l'òme se deviret vers ela, e pi li disset:
- Tu la m'as minjada!
 
(Interruption de l'enregistrement)
 
Per... per la... la fin de l'istoera, qu era... quo era plasent per çò que... eu... ma granda mair se botava qui bien prep de io, e pi au moment ent(u) disiá:
- Tu la m'as minjada!
alon... alongava son... son braç aqui e me... me preniá, quo me fasiá paur! À tots los còps, quò me fasiá paur!
 
Commertaire
 
Il s'agit du conte-type Aa. Th. 366 "Rends-moi ma jambe” connu par sept versions occitanes. On se reportera à Catherine ROBERT et Michel VALIÈRE "Rends-me ma jharre!" in Revue de Becherches Ethnographiques, Société d'Etudes Folkloriques du Centre-OGuest, Tome X11, 6eme livraison, Novembre-Décembre 1978, pp. 408-419.